Geen duindoorns maar granaatappels

1. Situering

Inleiding

Miankaleh is een smalle landtong begrensd door de Kaspische zee aan de noordelijke zijde en de Gorgan baai met moeras, slikken en schorre aan de andere zijde. Dit gebied in Iran is 688 km2 groot. Het is een gemakkelijk toegankelijk terrein. Op de lange, weinig hoge duinenrij na, gelegen aan de kant van de Kaspische zee, is het gebied biljardtafel plat, ligt 15 tot 28 meter onder het zeeniveau en bedekt met een tapijt van granaatappelstruiken. De natuurwaarde van dit gebied kan zich meten met de belangrijkste ‘Wetlands’ ter wereld.

Miankaleh bestaat uit twee woorden : Mian = Midden en Kaleh = plaats of oord. Het gaat hier dus om de plaats midden tussen de twee wateren. Kaleh betekent ook goed en vruchtbaar, grond die klaar gemaakt is.

Ligging en oppervlakte

Het schiereiland ligt aan de Kaspische kust en is ongeveer 80 km lang en gemiddeld 10 km breed. Aan de noordelijke zijde ligt de Kaspische zee met een zandstrand en een lange lage duinenrij begroeid met elzen (Alnus species). Aan de zuidkant ligt een brakwater binnenmeer, de Gorganbaai, die aan de Oostelijke top van het schiereiland Miankaleh nog over een afstand van 500 meter in contact is met de Kaspische zee. Sedert begin 2000 heeft men aan de westelijke zijde de toegang tot het gebied met draad afgesloten en is er een soort van een gecontroleerde toegang.

Het eigenlijke natuurgebied was oorspronkelijk een stuk groter (1971), maar de druk op het gebied door industrie met ondermeer een zeehaven, begrazing door veekudden, uitbreiding van de landbouwgronden aan de randen,… heeft nu reeds 300 km2 afgenomen van de oorspronkelijke 1000 km2.

De totale oppervlakte van het Miankaleh schiereiland bedraagt zo een 68.800 hectaren:

  • 31000 ha baai van Gorgan,
  • 6300 ha moerassen rondom de baai
  • 4200 ha TAMARIX vlakten
  • 3600 ha zoutgronden
  • 23700 ha graaslanden met granaatappelbomen

Miankaleh ligt op 280 km van Teheran en zo een 50 km van de provinciehoofdstad Sari van de provincie Mazandaran

De conventie van Ramsar geboren op het grondgebied van Miankaleh

Toen men in 1971 in Ramsar in Iran de internationale conventie inzake watergebieden opstelde heeft men bewust de streek aan de Kaspische zee uitgekozen als conferentieplaats. Men wou namelijk de ‘Wetlands’ aan de Kaspische zee in de kijker zetten. In het bijzonder wou men de aandacht trekken naar het schiereiland Miankaleh.
Ramsar is een kleine stad aan de Kaspische zee in Iran. Dit stadje ligt op een driehonderdtal km van het schiereiland Miankaleh. Met succes is toen bekomen, dat Miankaleh op deze uiterst belangrijke conventie, mede erkend werd als één van de waardevolste Euraziatische natuurgebieden, volgens de Iraanse ornitholoog Ali Adhami, het belangrijkste ‘Wetland’ van Iran. In 1976 kreeg Miankaleh de status van ‘Biosphere reserve’ - ‘Wildlife refuge’.

Natuurwaarde

De natuurwaarde van Miankaleh kan moeilijk overschat worden. Er zijn zoveel elementen aan te halen waarom dit gebied zo waardevol is, dat het moeilijk is om ze in volgorde van belangrijkheid te plaatsen.
Overwinteringsgebied voor duizenden watervogels komende uit voornamelijk Siberië. Maar ook belangrijk als doortrek- en overwinteringsgebied voor zangvogels en roofvogels. De granaatappels zijn hier een belangrijke basis in de voedselketen.

1. Landschappelijk is het een uniek gebied. Waarschijnlijk is het, het grootst aanééngesloten granaatappelbos. Het is een vlak duinengebied dat gevangen zit tussen de Kaspische zee en het Gorgan brakwatermeer, dat vanwege zijn geringe diepte en aansluiting aan de Kaspische zee onderhevig is aan getijden en dus 2 maal per dag transformeert van een meer naar een slikke en omgekeerd.

2. Het gebied herbergt heel zeldzame planten en dierensoorten.

3. Het is een uiterst belangrijk trekvogelgebied. Er overwinteren tot 250.000 waadvogels. Bvb. ook de zeer zeldzame Numenius tenuirostris (Dunbekwulp) en Oxyura leucocephala (Witkopeend), Pelecanus crispus (Kroeskoppelikaan) en Grus leucogeranus (Siberische Kraanvogel).

4. De combinatie of het evenwichtig laten samengaan van menselijke activiteit met de natuur, visserij, veehouderij, natuurtoerisme, is een interessante uitdaging.

5. Door de stijging van het Kaspische zeeniveau ondergaat het gebied een natuurlijke verandering van zoetwater dat evolueert, in de ondergrond van Miankaleh en het binnenmeer Gorgan, naar brakwater.